Eerste hijskraan en WOII

Na de oprichting van Saan en de introductie van de eerste gemotoriseerde voertuigen, was de bouw van de eerste kraan in de jaren ‘30 een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van Saan. Enige tijd later brak de oorlog uit.

Jaren ’30: de eerste hijskraan

Ondanks de crisis groeide het bedrijf in de jaren ’30 gestaag. Met de eerste vrachtwagens werden de meest uiteenlopende ladingen vervoerd. Het transport werd altijd zo efficiënt mogelijk uitgevoerd. In 1934 bouwde zoon Piet op verzoek van een aannemer een kraan om de nieuwe stalen damwand in de Keulse Vaart te kunnen plaatsen. Dankzij deze eerste kraan van Saan kreeg het bedrijf een aantal grote klanten in de bouw waarvoor nog altijd wordt gewerkt (o.a. het huidige Ballast Nedam, de BAM en Hillen & Roosen).

In 1938 ontving Saan een ‘predikaat van uiterste betrouwbaarheid’. Eén van de wagens werd omgebouwd tot kiepwagen omdat men had gehoord dat hier vraag naar was.

Jaren ’40: de Tweede Wereldoorlog

Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, was dat gezien de aard van het bedrijf reden voor heftige discussies tussen de oprichter en zoon Piet. Waar lag de grens? Meewerken in dienst van de bezetter? En wat te doen met verzoeken van aannemers die in opdracht van de Duitsers werkten? Zoon Piet won de discussie. Er werd niet gewerkt voor de Duitsers, ook niet indirect.

Ondanks het gebrek aan transportmiddelen - het grootste deel was gevorderd - stelde Saan zich ten dienste van het verzet. Zo werden er Joden naar onderduikadressen vervoerd, boten voor Engelandvaarders naar zee gebracht, drukpersen, alsmede papier en drukwerk vervoerd voor de ondergrondse pers en er werden wapentransporten uitgevoerd.

Toen de bezetter de administratie van ‘Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium’ in beslag dreigde te nemen werd besloten deze te verhuizen. Saan deed dit ’s nachts, maar toch werden de twee opvallende rode vrachtauto’s gezien en gemeld in het opsporingsbericht. Daarom werden de wagens nog dezelfde nacht in de garage van Saan overgeschilderd. Omdat er groene verf voorhanden was werden de wagens groen. De wieldoppen schilderde men oranje als eerbetoon aan het koningshuis. Nog altijd zijn de voertuigen van Saan duidelijk te herkennen aan hun groene kleur en oranje wieldoppen.

Na de oorlog werd de draad weer opgepakt met legervoertuigen die door de Engelsen en Amerikanen waren achtergelaten. Saan begon een garagebedrijf met een professionele werkplaats met smeerput. Met de bodediensten was het in Nederland gedaan, maar de transport- en verhuistak van Saan groeide gestaag. Het Saan Museum beschikt over een aantal voertuigen uit deze vroege periode.

Lees verder op deze pagina’s:
De jaren 1950-‘90
Recente ontwikkelingen

Zie ook de jubileumuitgave Opmerkelijke mensen maken een opmerkelijk bedrijf. De 110 jarige geschiedenis van Koninklijke Saan.